Koncepcja hibernacji miast zaproponowana została w 2016 r. na łamach czasopisma European Planning Studies przez R. Krzysztofika, M. Dymitrowa, I. Kantor-Pietragę i T. Spórnę. Koncepcja wyjaśnia model ewolucji miejscowości o miejskiej genezie, która w dłuższej perspektywie historycznej przechodzi przez etap ruralizacji i ponownej urbanizacji. Autorzy wskazują na kilka zasadniczych atrybutów tego procesu, ze szczególnym uwzględnieniem faktu, iż część miast ruralizuje się (wchodzi w stan hibernacji) by przetrwać lub zminimalizować negatywne konsekwencje dezurbanizacji. Hibernacja jest więc swoistym remedium na przetrwanie w sytuacji straty dotychczasowej bazy ekonomicznej i funkcji społeczno-ekonomicznych. Nowe możliwości rozwoju lub restytucja dawnych funkcji powoduje z kolei dehibernację miast – uzyskanie ponownie ważnej roli w lokalnej lub regionalnej sieci osadniczej. Problemy te Autorzy omawiają w kontekście przykładów miast z terenu obecnego województwa świętokrzyskiego – m.in. Małogoszczy, Osieka, Ożarowa, Połańca. W wystąpieniu wskazano na trajektorie omawianego procesu oraz zasadnicze czynniki warunkujące istnienie jego poszczególnych etapów – zarówno te o charakterze regionalnym, jak i te o charakterze lokalnym.